Śląskie Stowarzyszenie Rzeczoznawców Majątkowych

  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size
Jesteś tutaj: Kim jest rzeczoznawca majątkowy

Kim jest rzeczoznawca majątkowy

Drukuj PDF

Zawody tzw. nieruchomościowe, w ostatnich latach znajdują liczne rzesze zwolenników pragnących je wykonywać. Jednym z nich jest zawód rzeczoznawcy majątkowego, do wykonywania którego niezbędne są uprawnienia zawodowe.

Rzeczoznawca majątkowy jest to osoba fizyczna posiadająca uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości. Zawód rzeczoznawcy majątkowego w obecnej postaci, jest jednym z tzw. zawodów regulowanych, wymagającym od osób chcących go zdobyć, wypełnienia określonych wymagań wynikających z przepisów prawa.

Działalność w zakresie wyceny nieruchomości, a w tym również zasady zdobywania uprawnień zawodowych rzeczoznawcy majątkowego uregulowane są w przepisach prawa, a co za tym idzie, celem zdobycia tych uprawnień zawodowych, niezbędne jest spełnienie wszystkich prawnych wymagań.

Prowadzenie działalności zawodowej w zakresie rzeczoznawcy majątkowego bez stosownych uprawnień grozi karą grzywny, aresztu lub ograniczenia wolności (art. 198 ustawy). Rzeczoznawca majątkowy uzyskuje prawo wykonywania czynności zawodowych od dnia wpisu do centralnego rejestru rzeczoznawców majątkowych prowadzonego przez Mnistra Infrastruktury. Rejestry publikowane są w Dzieniku Urzędowym MI oraz na stronach internetowych Ministerstwa Infrastruktury.

Art. 177 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, konkretyzuje wymogi jakie musi spełnić przyszły adept do zawodu rzeczoznawcy majątkowego. W artykule tym powiedziane jest, że uprawnienia zawodowe w zakresie szacowania nieruchomości nadaje się osobie fizycznej, która:

1)     posiada pełną zdolność do czynności prawnych;

2)     nie była karana za przestępstwa przeciwko mieniu, dokumentom, za przestępstwa gospodarcze, za fałszowanie pieniędzy, papierów wartościowych, znaków urzędowych, za składanie fałszywych zeznań oraz za przestępstwa skarbowe;

3)     posiada wyższe wykształcenie magisterskie;

4)     ukończyła studia podyplomowe w zakresie wyceny nieruchomości;

5)     odbyła praktykę zawodową w zakresie wyceny nieruchomości;

6)     przeszła z wynikiem pozytywnym postępowanie kwalifikacyjne, w tym złożyła egzamin dający uprawnienia w zakresie szacowania nieruchomości.

Wymagania zawarte w pkt 1 i 2 art. 177, po prostu trzeba mieć spełnione, natomiast pkt 3 narzuca niejako naturalny punkt startu do zawodu rzeczoznawcy majątkowego, przynajmniej po ukończeniu studiów wyższych i to takich, które kończą się nadaniem tytułu magistra. Ostatnie punkty mówią już o pozostałych etapach, które każdy kandydat na rzeczoznawcę jest obowiązany przejść.

Postępowanie kwalifikacyjne – zasady organizacji i przystąpienie

Po zakończeniu praktyki zawodowej, oraz skompletowaniu dokumentów potwierdzających jej odbycie oraz po przyswojeniu sobie wymaganej wiedzy, przychodzi pora na przystąpienie do postępowania kwalifikacyjnego, po pozytywnym przebrnięciu którego kandydat uzyskuje upragniony tytuł rzeczoznawcy majątkowego.

Postępowanie kwalifikacyjne przeprowadzane jest w terminie i miejscu wyznaczonym przez Ministra Infrastruktury, co zostaje ogłoszone w dzienniku urzędowym ministra jak również na stronie internetowej ministerstwa (www.mi.gov.pl). Termin postępowania kwalifikacyjnego dla kandydatów na rzeczoznawców majątkowych, obejmuje datę pierwszego etapu postępowania kwalifikacyjnego, zwanego „etapem wstępnym”, oraz datę drugiego etapu postępowania kwalifikacyjnego, zwanego „egzaminem”. Obsługę organizacyjną oraz administracyjno-biurową postępowania kwalifikacyjnego zapewnia ministerstwo.

Kandydat na rzeczoznawcę majątkowego składa do ministra wniosek o nadanie uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomości , nie później niż na czterdzieści dni przed wybranym terminem etapu wstępnego. We wniosku tym kandydat wskazuje wybrany termin postępowania kwalifikacyjnego, podając dokładny dzień, miesiąc i rok etapu wstępnego oraz dokładny dzień miesiąc i rok przyporządkowanego do niego egzaminu. Do wniosku należy dołączyć:

1)    dokumenty potwierdzające spełnienie wymagań, o których mowa w art. 177 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli:

  • oświadczenie o posiadaniu pełnej zdolności do czynności prawnych;
  • oświadczenie o niekaralności za przestępstwa przeciwko mieniu, dokumentom, za przestępstwa gospodarcze, za fałszowanie pieniędzy, papierów wartościowych, znaków urzędowych, za składanie fałszywych zeznań oraz za przestępstwa skarbowe;
  • dyplom (lub uwierzytelniona notarialnie kopia) stwierdzający posiadanie wyższego wykształcenia magisterskiego;
  • świadectwo (lub uwierzytelniona notarialnie kopia) ukończenia studiów podyplomowych z zakresu wyceny nieruchomości (nie dotyczy osób, które ukończyły studia wyższe magisterskie zawierające wymogi programowe dla studiów podyplomowych z zakresu wyceny nieruchomości);

2)    wypełniony i potwierdzony dziennik praktyki zawodowej z załączonym harmonogramem przebiegu praktyki zawodowej;

3)    projekty piętnastu operatów szacunkowych, wg wykazu z § 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie nadawania uprawnień i licencji zawodowych w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami;

4)    dowód wniesienia opłaty za postępowanie kwalifikacyjne;

5)    dwie fotografie kandydata, o wymiarach 35 x 45 mm.

Przed dostarczeniem wniosku, należy dokonać opłaty za postępowanie kwalifikacyjne, którą wpłaca się na konto Biura Finansowego Ministerstwa Infrastruktury. Opłatę za postępowanie kwalifikacyjne kandydat na rzeczoznawcę majątkowego wnosi w całości (za etap wstępny i za egzamin) w wysokości 1300 zł, chociaż są to w gruncie rzeczy trzy składniki, kształtujące się następująco:

  • za pierwszy etap postępowania kwalifikacyjnego (etap wstępny) - 300 zł;
  • za część pisemną egzaminu - 550 zł;
  • za część ustną egzaminu - 450 zł.

Po sprawdzeniu kompletności wniosku, minister przekazuje go Komisji wraz z dokumentami w celu przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego. W określonym terminie komisja kwalifikacyjna przeprowadza postępowanie etapu wstępnego, w którym stwierdza, czy kandydat spełnia warunki dopuszczenie do egzaminu, lub wskazuje warunki, których kandydat nie spełnił i z powodu których nie może być dopuszczony do egzaminu.  W trakcie tego etapu komisja kwalifikacyjna sprawdza też, czy przedłożone projekty operatów szacunkowych spełniają wszystkie wymagania określone w § 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie nadawania uprawnień i licencji zawodowych w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami. W razie niedopuszczenia kandydata do egzaminu, postępowanie kwalifikacyjne uznaje się za zakończone wynikiem negatywnym.

Lista kandydatów dopuszczonych i niedopuszczonych do egzaminu, przekazana zostaje ministrowi i na tej podstawie minister zawiadamia kandydatów o dopuszczeniu do egzaminu, z równoczesnym wskazaniem dokładnego czasu i miejsca odbycia egzaminu. Po otrzymaniu pisma od ministra z informacją o dopuszczeniu do egzaminu, kandydat ma już zaledwie kilkanaście dni na przygotowanie się do egzaminu.

Na stronie internetowej Ministerstwa Infrastruktury (www.mi.gov.pl, w zakładce Gospodarka nieruchomościami/Uprawnienia i licencja zawodowe), są do pobrania wzory dokumentów i wiele informacji przydatnych na tym etapie, w tym m.in.:

  • Terminy i miejsca przeprowadzenia postępowań kwalifikacyjnych;
  • Formularz wniosku o nadanie uprawnień zawodowych w zakresie szacowania nieruchomościami;
  • Informacja o opłatach za postępowanie kwalifikacyjne oraz o sposobie ich wnoszenia, jak również numer konta bankowego;
  • Aktualna baza przykładowych pytań na egzamin państwowy z zakresu rzeczoznawstwa majątkowego;
  • Zarządzenie w sprawie powołania Państwowej Komisji Kwalifikacyjnej;
  • Informacja o miejscu i godzinach składania wniosków;
  • Sposób wypełniania dziennika praktyk;
  • Informacje statystyczne z przeprowadzonych postępowań kwalifikacyjnych, i inne.

Przebieg egzaminu

Kandydat uzbrojony w pismo ministra, dowód osobisty, przybory piśmienne, kalkulator oraz oczywiście solidną dawkę wiedzy, stawia się o wyznaczonej dacie, godzinie i we wskazanym miejscu, celem zakończenia tego długiego i wymagającego procesu uzyskiwania uprawnień zawodowych rzeczoznawcy majątkowego.

Przed wejściem na salę, w której przeprowadzona będzie pierwsza część egzaminu, część pisemna, kandydat okazuje dowód osobisty lub inny dokument potwierdzający tożsamość (np. paszport). Na sali każdy kandydat zajmuje miejsce wskazane przez przedstawiciela komisji kwalifikacyjnej. Następnie komisja kwalifikacyjna informuje kandydatów o przepisach, organizacji i sposobie przeprowadzenia egzaminu oraz otwiera zapieczętowany pakiet z arkuszami egzaminacyjnymi oznaczonymi indywidualnym kodem, które rozdaje egzaminowanym.

Kolejnym krokiem jest ogłoszenie przez przedstawiciela komisji rozpoczęcia egzaminu pisemnego, który przebiega następująco:

1)     przez pierwsze 90 minut kandydaci rozwiązują test wielokrotnego wyboru składający się z 90 pytań; za każdą prawidłową odpowiedź kandydat otrzymuje – 1 punkt, a za odpowiedź nieprawidłową lub brak odpowiedzi – 0 punktów, przy czym za odpowiedź prawidłową uznaje się odpowiedź wskazującą wszystkie poprawne odpowiedzi cząstkowe w danym pytaniu;

2)     chwila wytchnienia – 20 minut przerwy;

3)     kolejne 60 minut przeznaczone jest na rozwiązanie zadania praktycznego, które oceniane jest w jedenastopunktowej skali od 0 do 10 punktów.

Po zebraniu prac następuje zakończenie części pisemnej egzaminu, a komisja kwalifikacyjna udaje się w miejsce, gdzie testy i zadanie, przed chwilą tak pracowicie rozwiązane, poddane będą ich wnikliwej i sprawiedliwej ocenie. Wynik egzaminu stanowi suma punktów uzyskanych za odpowiedzi na poszczególne pytania testu oraz za rozwiązanie zadania praktycznego. Do dalszej części egzaminu mogą być dopuszczeni kandydaci, którzy uzyskali łącznie co najmniej 70 punktów, w tym co najmniej 5 punktów za zadanie praktyczne. Na ogłoszenie wyników przyjdzie jednak poczekać kilka godzin.

Wreszcie są wyniki egzaminu pisemnego – wywieszone zostają listy z imieniem i nazwiskiem kandydatów, którzy z wynikiem pozytywnym przebrnęli przez egzamin pisemny. Podane zostają równocześnie informacje o miejscu i terminie przeprowadzenia części ustnej egzaminu. Nie ma tu reguły, w zależności od liczby zdających, egzamin ustny może się rozpocząć jeszcze tego samego dnia, jak również w dniu następnym.

Egzamin ustny ma za zadanie sprawdzenia stopnia przygotowania praktycznego kandydatów do zawodu rzeczoznawcy majątkowego i obejmuje obronę przez kandydata trzech wybranych przez komisję kwalifikacyjną spośród piętnastu projektów operatów szacunkowych. Obrona polega na udzieleniu odpowiedzi na pytania członków zespołu kwalifikacyjnego, dotyczących podstaw prawnych, zastosowanych podejść, metod i technik wyceny, źródeł informacji o nieruchomościach, a także analizy rynku nieruchomości, mających wpływ na wykonanie projektów operatów. Członkowie zespołu egzaminującego zadają po 3 pytania do każdego z trzech wybranych projektów operatów szacunkowych. Każda odpowiedź na zadane pytanie jest oceniania w czterostopniowej skali od 0 do 3 punktów, które komisja wystawia podczas kilkuminutowej narady, po czym wynik ogłoszony jest kandydatowi – życzę wszystkim żeby odbyło się to łącznie z gratulacjami. Część ustną egzaminu uznaje się za zakończoną wynikiem pozytywnym, jeżeli kandydat w jej trakcie, uzyskał minimum 60% punktów z ogólnej liczby punktów możliwych do uzyskania na postawione pytania, czyli inaczej mówiąc z możliwych do uzyskania maksymalnie 9 punktów, należy uzyskać co najmniej 6 punktów. W przypadku zakończenia części ustnej egzaminu z wynikiem pozytywnym, całe postępowanie kwalifikacyjne zostaje zakończone wynikiem pozytywnym.

 

Uprawnienia rzeczoznawcy majątkowego

  1. uprawniony i zobowiązany do prowadzenia działalności zawodowej na podstawie przepisów prawa i standardów zawodowych.
  2. ma prawo do określenia wartości nieruchomości, a także maszyn i urządzeń trwale związanych z nieruchomością, a w szczególności:
    1. dotyczy to wszystkich rodzajów nieruchomości i ich części składowych, bez względu na rodzaj, położenie i przeznaczenie, a także bez względu na podmiot własności.
    2. Oprócz wyceny nieruchomości stanowiących przedmiot prawa własności albo prawa użytkowania wieczystego, rzeczoznawca ma prawo do określania innych praw do nieruchomości, w tym ograniczonych praw rzeczowych i praw zobowiązaniowych.
    3. Rzeczoznawca majątkowy określa wartość szkód lub nakładów dotyczących nieruchomości, a także ich części składowych.

Wycena nieruchomości sporządzana jest w formie operatu szacunkowego – forma pisemna.

W wyniku wyceny nieruchomości rzeczoznawca określa:

  • Wartość rynkową nieruchomości,
  • Wartość odtworzeniowa nieruchomości,
  • Propozycję bankowo-hipoteczną wartości nieruchomości,
  • Wartość katastralną nieruchomości.

W wyniku wyceny określeniu może podlegać także:

  • Wartość dla indywidualnych potrzeb inwestora,
  • Koszt odtworzenia obiektów budowlanych.
  • Koszt odtworzenia drzewostanów leśnych lub zadrzewień, plantacji kultur wieloletnich, a także zasiewów i upraw.

Wybór właściwego podejścia, oraz metody i techniki wyceny z uwzględnieniem zasad wynikających z ustawy o gospodarce nieruchomościami należy wyłącznie do rzeczoznawcy majątkowego, chyba że wynika on wyraźnie z przepisów prawa. Rzeczoznawca majątkowy może żądać od właściwych organów i sądów udostępnienia mu danych jakie zostały wymienione w ustawie o gospodarce nieruchomościami, niezbędnych do prawidłowego wykonania jego zawodu. Rzeczoznawca ma prawo do sporządzania wpisów i wyrysów z danych i dokumentów, a także poświadczania tych dokumentów dla potrzeb wyceny.

 

Opracowano na podstawie m.in. artykułu Wojciecha Pastwy

W ramach naszej strony stosujemy pliki cookies w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu. Możesz dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dla plików cookies. To find out more about the cookies we use and how to delete them, see our privacy policy.

I accept cookies from this site.

EU Cookie Directive Module Information